ต้นคันทรง

วรากรสมุนไพร | เมืองนครราชสีมา นครราชสีมา
ต้นคันทรง ผักก้านตรง ราคา 150 บาท
ผักพื้นบ้านในดวงใจและความทรงจำของใครหลายๆคน
คันทรง
ชื่อวิทยาศาสตร์ Colubrina asiatica (L.) Brongn.
จัดอยู่ในวงศ์พุทรา (RHAMNACEAE)[1]
ชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า ก้านตรง (สุรินทร์), ก้านถึง ก้านเถิ่ง ก้านเถิง ผักก้านเถิง (ภาคเหนือ), คันซง คันซุง คันชุง คันทรง (ภาคกลาง), กะทรง ทรง (ภาคใต้), เพลโพเด๊าะ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน), ผักหวานต้น (ลั้วะ), ก้านเถง ผักก้านตรง ผักก้านถึง ผักคันทรง
ลักษณะของคันทรง ต้นคันทรง จัดเป็นไม้พุ่มขนาดกลางกึ่งไม้เลื้อย ลำต้นตั้งตรงและมีความสูงของต้นประมาณ 2-3 เมตร บ้างว่าสูงได้ประมาณ 1-9 เมตร แตกกิ่งก้านมากตั้งแต่โคนต้น กิ่งก้านมีขนาดเล็กกลมสีเขียว กิ่งก้านสีเขียวเข้มเป็นมัน เปลือกต้นเป็นสีเทา มีรอยแตกเป็นร่องตื้น ๆ ถี่ ๆ และตามลำต้นจะมีตาที่ทิ้งใบเป็นตุ่มห่าง ๆ ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงสลับ ลักษณะของใบเป็นรูปรี รูปไข่ รูปไข่กว้าง หรือรูปหัวใจ ปลายใบเรียวแหลม โคนใบมนหรือแหลม ส่วนขอบใบหยักมนแกมจักเป็นฟันเลื่อยละเอียด
สรรพคุณทางยา
ราก : มีรสฝาด แก้ร้อนในกระหายน้ำ ลดอาการบวม น้ำเหลืองเสีย
เปลือกต้นและใบ : มีรสฝาด ใช้ตำพอกหรือใช้ต้มดื่ม ช่วยบรรเทาอาการบวม บรรเทาอาการระคายเคืองทางผิวหนัง ลดอาการเหน็บชา และช่วยกระตุ้นการไหลเวียนโลหิต
ผล : น้ำต้มผลทำให้แท้งบุตร สตรีมีครรภ์ควรหลีกเลี่ยงการบริโภคทั้งใบและผล
ผักก้านตรง (หรือคันทรง) เป็นผักพื้นบ้านอีสานที่มีสรรพคุณทางยาโดดเด่น โดยเฉพาะการใช้รากเป็นยาสมุนไพรฤทธิ์เย็น แก้ร้อนใน กระหายน้ำ และถอนพิษไข้ ยอดอ่อนใบอ่อนซึ่งมีรสหวานมันนิยมนำมาทำอาหาร เช่น แกงเลียง แกงส้ม หรือลวกจิ้มน้ำพริก