ลักษณะพฤกษศาสตร์ของต้นพนมสวรรค์

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Clerodendrum paniculatum L.

ชื่อภาษาอังกฤษ : Pagoda Flower, Phanom Sawan

ชื่ออื่นๆ : ฉัตรฟ้า, ฉัตรสวรรค์, นมสวรรค์, สาวสวรรค์

ลำต้น : เป็นไม้พุ่ม ตั้งตรง กิ่งอ่อนเป็นเหลี่ยม เปลือกต้นเรียบ สีน้ำตาลแกมเขียว

ใบ : เป็นใบเดี่ยว รูปหัวใจขนาดใหญ่หรือหยักเป็นพู 3 – 5 พู ปลายใบแหลม โคนใบรูปหัวใจ ขอบใบจักฟันเลื่อย แผ่นใบมีขน หลังใบเรียบสีเขียวเข้ม ท้องใบสีอ่อนกว่า

ดอก : ออกเป็นช่อที่ปลายยอด ชูตั้งขึ้นคล้ายฉัตร ดอกสีแดงอมส้ม เรียกว่า นมสวรรค์ตัวเมีย ดอกสีขาว เรียกว่านมสวรรค์ตัวผู้

ผล : สดรูปทรงกลม สีเขียวมีเนื้อนุ่ม เมื่อสุกสีแดงคล้ำหรือดำ

เมล็ด : แข็ง

แยกกอ ปักชำ เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง

ปลูกได้ในดินร่วน ต้องการน้ำปานกลาง ชอบแดดครึ่งวัน หมั่นตัดแต่งพุ่มจะได้ทรงพุ่มสวย

- ใบ แก้อาการแน่นหน้าอก แก้โรคปวดข้อ แก้พิษฝีดาษ

- ราก เป็นยาถ่าย แก้ไข้ ฟอกโลหิต ขับลม แก้ผพิษฝี

- ต้น แก้พิษตะขาบ แก้พิษแมลงป่องต่อย แก้ฝักบัว

- ดอก แก้โลหิตในท้อง แก้พิษสัตว์ แก้พิษกาฬ

- ยอดอ่อน มีรสหวานนำมากินกับน้ำพริก หรือนำมาประกอบอาหาร

- ผล นำมาเป็นสีย้อมผ้า ให้สีม่วงแดง

- นิยมนำมาปลูกเป็นไม้ประดับ