ตะโก

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Diospyros rhodocalyx Kurz

ชื่อภาษาอังกฤษ : Ebony

ชื่ออื่นๆ : โก, มะโก, นมงัว, มะถ่านไฟผี, ตะโกนา

ลำต้น : เป็นไม้ยืนต้น ไม่ผลัดใบ เรือนยอดเป็นพุ่มกลมหรือรูปไข่ ทึบ ปลายกิ่งมักห้อยลู่ลง ลำต้นเปลาตรง เปลือกแตกเป็นร่อง มีสะเก็ดหนา สีดำ เนื้อไม้สีขาว

ใบ : เป็นใบเดี่ยว รูปไข่กลับ รูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนหรือป้อม ปลายใบทู่หรือโค้งมน โคนใบสอบแคบหรือมน แผ่นใบค่อนข้างหนา หลังใบเกลี้ยง เป็นมัน แผ่นใบสีเขียวเข้ม ท้องใบอ่อนมีขนสั้นนุ่ม ใบอ่อนสีเขียวอมน้ำตาล

ดอก : เป็นดอกแยกเพศต่างต้น ดอกเพศผู้ออกเป็นช่อตามซอกใบ ดอกเพศเมียเป็นดอกเดี่ยวออกตามซอกใบ ดอกสีขาวนวลหรือสีเหลืองอ่อน ดอกมีกลิ่นหอม

ผล : ทรงกลม เป็นผลสดมีเนื้อ ผลอ่อนมีขนสีน้ำตาลแดง ผลแก่เกลี้ยงและออกสีเหลืองส้ม

เมล็ด : เป็นรูปไข่แบน สีน้ำตาลเข้ม

เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง

ปลูกได้ในดินทุกชนิด ต้องการน้ำปานกลาง ชอบแดดตลอดทั้งวัน ทนทานต่อสภาพแห้งแล้งได้ดี

- ราก แก้โรคเหน็บชา โรคทางเดินปัสสาวะ น้ำเหลืองเสีย แก้ปวดเมื่อย ช่วยเจริญอาหาร แก้ร้อนใน

- เปลือก บำรุงธาตุ บำรุงกำลัง กระตุ้นร่างกายกระปรี้กระเปร่า

- ผล แก้ท้องร่วง ตกเลือด แก้บวม ขับพยาธิ แก้ฝี แผลเน่าเปื่อย

- เปลือกผล ขับระดูขาว ขับปัสสาวะ

- ผลสุกรับประทานได้ รสหวานอมฝาด

- ปลูกเป็นไม้ประดับ ทำไม้ดัด

- ผลอ่อนทำสีย้อมแห อวน และผ้า สีดำ

- เนื้อไม้ ทำเฟอร์นิเจอร์ ทำด้ามอุปกรณ์